නඩු විභාගයේදී පළමු සැකකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරයා අධිකරණයට දන්වා සිටියේ, එම සංචාරය සඳහා බ්රිතාන්ය රජය විසින් වාහන පහසුකම් ලබා දී ඇති බවට වන කරුණක් වන අතර, ඒ සම්බන්ධ ලේඛන පැමිණිලිකරු වෙත ඉදිරිපත් කළ බවයි.
එම ලේඛන මඟින් ශ්රී ලංකා රජයට කිසිදු වියදමකින් තොරව නිල ප්රවාහන පහසුකම් ලබා දී ඇති බව තහවුරු වන්නේ නම්, වාහන සම්බන්ධ වියදම් ලෙස වාර්තා වී ඇති රුපියල් මිලියන 8කට අධික මුදල වැය වූ ආකාරය පිළිබඳ වැදගත් ප්රශ්න මතු විය හැකිය.
ශ්රී ලංකා රජයේ මූල්ය රෙගුලාසි සහ ආයතන සංග්රහය අනුව, විදේශ රටක පිහිටි රාජ්ය තානාපති කාර්යාලයක ප්රධානියා වන තානාපතිවරයා හෝ මහ කොමසාරිස්වරයා එම කාර්යාලය මඟින් සිදු කරන රාජ්ය වියදම් නිසි ලෙස අනුමත කිරීම සහ අධීක්ෂණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් සාමාන්යයෙන් වගකිව යුතුය. මූල්ය ගනුදෙනු සාමාන්යයෙන් නිසි ගිණුම් ක්රියා පටිපාටි අනුව, අවශ්ය ලේඛන සහිතව සිදු කළ යුතු අතර, විගණන අවශ්යතාවලට යටත් වේ.
මෙම පසුබිම තුළ ස්වභාවිකවම ප්රශ්න කිහිපයක් මතු වේ. මෙම වියදම අනුමත කළේ කවුද? ගෙවීම් සිදු කළේ කුමන සේවා සඳහාද? මුදල් ගෙවා ඇත්තේ කා වෙතද? එම ගෙවීම් සඳහා ඉන්වොයිසි හෝ වෙනත් සාක්ෂි ලේඛන තිබේද? වාහන පහසුකම් නොමිලේ ලබා දී තිබුණේ නම්, වාර්තා වූ වාහන වියදම් ඇති වූයේ කෙසේද?
අවසන් තීරණයකට පැමිණීමට පෙර විමර්ශකයන් විසින් මෙම කරුණු සවිස්තරාත්මකව පරීක්ෂා කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ හැකිය.
මෙම අවස්ථාවේදී කිසිදු පුද්ගලයෙකු නීතිවිරෝධී ක්රියාවක් සිදු කළ බවට අධිකරණ තීන්දුවක් ලබා දී නොමැත. කෙසේ වෙතත්, විමර්ශනයේදී රාජ්ය මුදල් නොමිලේ ලබා දී තිබූ සේවාවන් සඳහා ගෙවා ඇති බව හෙළි වුවහොත්, එය පරිපාලන දෝෂයක්ද, වැරදි අවබෝධයක්ද, නැතහොත් වඩා බරපතළ මූල්ය අක්රමිකතාවක්ද යන්න තීරණය කිරීමට සිදුවනු ඇත. කිසියම් අපරාධයක් සිදුවී ඇත්ද යන්න පිළිබඳ අවසන් තීරණය රඳා පවතින්නේ සාක්ෂි සහ නීතිපතිවරයාගේ උපදෙස් මතය.
මෙම විමර්ශනයේදී වියදම් අනුමත කිරීමේ ක්රියාවලියද පරීක්ෂාවට ලක් විය හැකිය. එම ගෙවීම් ලන්ඩනයේ ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය හරහා සිදු කර ඇත්නම්, අදාළ වවුචර්, ගෙවීම් ලේඛන සහ මූල්ය ලේඛන අනුමත කළ, සහතික කළ සහ ක්රියාත්මක කළ නිලධාරීන් කවුරුන්ද යන්න විමර්ශකයන් සොයා බැලිය හැකිය.
එම අවස්ථාවේ මහ කොමසාරිස්වරිය ලෙස කටයුතු කළ හිටපු මහ කොමසාරිස් සරෝජා සිරිසේනගෙන්, සාක්ෂි අනුව අවශ්ය නම්, අදාළ මූල්ය ක්රියා පටිපාටි පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් ඉල්ලා සිටිය හැකිය. එහෙත් එය කිසිදු වරදක් කළ බවට තීරණයක් ලෙස සැලකිය නොහැක. වගකීම තීරණය කළ හැක්කේ අදාළ ලේඛන සහ නීතිමය ප්රමිතීන් සම්පූර්ණයෙන් පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසුව පමණි.
ආරක්ෂක පාර්ශ්වය ඉදිරිපත් කරන තර්කය අනුව, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ අදාළ මුදල් පෞද්ගලිකව ලබා නොගත් බවත්, ගෙවීම් සිදු වූයේ නිල රාජ්ය තානාපති මාර්ග ඔස්සේ බවත් පෙන්වා දීමට උත්සාහ කරන බව පෙනේ. එම තර්කය පිළිගනු ලැබුවහොත්, අවධානය යොමු විය හැක්කේ මුදල් ලබා ගැනීම පිළිබඳව නොව, වියදම් කළමනාකරණය කළ පරිපාලන ක්රියාවලිය පිළිබඳවය.
එමෙන්ම, රාජ්ය මුදල් වැය කිරීමට අනුමැතිය ලබා දුන්නේ කවුරුන්ද සහ කුමන බලතල යටතේද යන්න පිළිබඳ පුළුල් තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලියද විමර්ශකයන් සලකා බැලිය හැකිය. ගෙවීම් ක්රියාත්මක කිරීමේ ක්රියාවලියට වඩා එම තීරණ ගැනීමේ කරුණු වෙනස් වන අතර, සාක්ෂි අනුව ඒවා වැදගත් විය හැකිය.
නීතිපතිවරයාගේ උපදෙස් මත විමර්ශනයේ ඉදිරි පියවර තීරණය වනු ඇත. තවදුරටත් පරීක්ෂණ අවශ්ය බව තීරණය කළහොත්, ලන්ඩන් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ මූල්ය පරිපාලනයට සම්බන්ධ නිලධාරීන් සහ වියදම් අනුමත කිරීමේ ක්රියාවලියට සම්බන්ධ අනෙකුත් පුද්ගලයන්ගෙන්ද කරුණු විමසිය හැකිය.
අවසානයේදී, මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධ පුද්ගලයන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස් ශ්රී ලංකාවේ විදේශ රාජ්ය දූත මණ්ඩලවල මූල්ය පාලනය, වගකීම සහ අධීක්ෂණය පිළිබඳ පුළුල් ප්රශ්න මතු කරයි. ප්රතිඵලය කුමක් වුවද, රාජ්ය මුදල් ආරක්ෂා කිරීම සහ රාජ්ය සම්පත් විනිවිදභාවයෙන් කළමනාකරණය කිරීම සඳහා ඇති පද්ධති පිළිබඳ වැදගත් පරීක්ෂණයක් ලෙස මෙම විමර්ශනය සැලකිය හැකිය.
සරෝජා සිරිසේන විසින් ප්රවාහන සේවා සැපයූ සමාගම තෝරාගත් ආකාරය සහ එම තේරීම හා ගෙවීම් ක්රියාවලිය අදාළ මූල්ය රෙගුලාසිවලට අනුකූලව සිදු වූවාද යන්න පිළිබඳවද පැහැදිලි කිරීම් ලබා දීමට සිදුවිය හැකිය. එසේම, එවකට ජනාධිපති ලේකම් සමාන් ඒකනායක විසින් මෙම සංචාරයට අදාළ විගණන සටහන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ ආකාරයද විමර්ශනයට ලක් විය හැකිය.
ආරක්ෂක පාර්ශ්වය පෙන්වා දෙන පරිදි, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මෙම ගෙවීම්වල පරිපාලන ක්රියාවලියට සෘජුව සම්බන්ධ නොවූ බවට තර්කයක් ඉදිරිපත් කරයි. ඔහු එම තීරණ පිළිබඳව දැනුවත්ව සිටියේද, නැතහොත් පසුබිම් තීරණ ගැනීම්වලට සම්බන්ධ වූයේද යන්න තීරණය කිරීම විමර්ශකයන් විසින් පවතින සාක්ෂි මත සිදු කළ යුතු කරුණකි.
